• Η κολπική μαρμαρυγή η πιο συχνή αρρυθμία της καρδιάς.
  • Η χρήση νέων έξυπνων τεχνολογιών συνεισφέρει στην πρώιμη διάγνωση της κολπικής μαρμαρυγής.

Ηψηφιακή τεχνολογία είναι κομμάτι της καθημερινότητάς μας είτε μέσω των νέων έξυπνων κινητών (smartphones) είτε μέσω συσκευών καρπού.

Οι τυπικοί καταγραφείς καρπού ανιχνεύουν την κίνησή μας και μετρούν τα βήματά μας. Μερικές από αυτές τις ψηφιακές συσκευές μπορούν επίσης να εκτιμούν την καρδιακή συχνότητα, χάρη σε ένα σένσορα που αντιλαμβάνεται τις αλλαγές στην ροή του αίματος στο δέρμα μας. Τα τελευταία χρόνια  υπάρχουν σε χρήση «έξυπνα» ρολόγια (smartwatches) με ειδικούς ανιχνευτές που διενεργούν φωτοπληθυσμογραφία και αισθάνονται με ακρίβεια τον καρδιακό παλμό. Τα ρολόγια είναι συζευγμένα με smartphones, διαθέτουν επίσης ειδικό λογισμικό ανάλυσης του καρδιακού παλμού και μας ειδοποιούν σε περιπτώσεις ακανόνιστου ρυθμού.

Την στιγμή αυτή υπάρχει επίσης η δυνατότητα να κάνουμε μόνοι μας ένα βραχύ ηλεκτροκαρδιογράφημα διάρκειας 30 sec, ακουμπώντας με τα δάκτυλα του ενός χεριού στο ρολόι στον άλλο καρπό.

Το ηλεκτροκαρδιογράφημα αυτό απεικονίζει την απαγωγή Ι του κλασικού ηλεκτροκαρδιογραφήματος, συνδέεται με μια αυτόματη διάγνωση από το ρολόι, αλλά επίσης αποθηκεύεται και αποστέλλεται οπότε μπορεί να εκτιμηθεί από τον θεράποντα καρδιολόγο.

Είναι επίσης εφικτό με την επαφή του δείκτη μας στην κάμερα του κινητού να γίνει αντίστοιχη περιστασιακή ανάλυση του ρυθμού, μέσω ειδικής εφαρμογής στο κινητό μας.

Οι συσκευές αυτές έχουν εγκριθεί για χρήση μετά από μελέτες και από το FDA, τον Αμερικανικό Οργανισμό Φαρμάκων,  αλλά και από τους αντίστοιχους Ευρωπαϊκούς οργανισμούς. Ο βασικός λόγος είναι ότι συνεισφέρουν στην πρώιμη διάγνωση της κολπικής μαρμαρυγής και της πρόληψης από αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια. 

Τι είναι η κολπική μαρμαρυγή;

Η κολπική μαρμαρυγή είναι αφενός η πιο συχνή αρρυθμία της καρδιάς, αφετέρου, αποτελεί μία καρδιαγγειακή νόσο, όπως π.χ η στεφανιαία νόσος, αφού είναι σε θέση να επηρεάζει, μακροπρόθεσμα, την πρόγνωση του ασθενούς.

Πόσο συχνή πάθηση είναι;

Παλαιότερα θεωρούσαμε ότι αφορά μόνο στο 1% του πληθυσμού. Τα νέα δεδομένα παρουσιάζουν αύξηση της επίπτωσης της νόσου, ξεπερνώντας το 3% (συζητάμε λοιπόν για περισσότερους από 300.000 Έλληνες ασθενείς). 

Που οφείλεται; Ποιοι είναι οι πιο συχνοί παράγοντες κινδύνου; 

Πριν μόλις 20 χρόνια μάθαμε ότι το αίτιο είναι έκτοπος καρδιακός ιστός στις πνευμονικές φλέβες οι οποίες εκβάλλουν στην καρδιά (στον αριστερό κόλπο). Έκτοπο ιστό έχουμε όλοι οι άνθρωποι, απλά χρειάζονται κάποιες αφορμές για να πυροδοτηθούν αυτά τα έκτοπα κέντρα. Κλασικοί πυροδότες είναι οι βαλβιδοπάθειες, η καρδιακή ανεπάρκεια και η υπέρταση.

Συχνότερα, η αρρυθμία πυροδοτείται από τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση μετά από ένα βαρύ γεύμα σε μια κουραστική μέρα και ακόμα περισσότερο μετά κατανάλωση αλκοόλ.

Παράλληλα η έντονη άσκηση σε ανταγωνιστικό επίπεδο συνδέεται με αυτήν την αρρυθμία, ενώ εάν κάποιος ξυπνάει με κολπική μαρμαρυγή πρέπει πάντα να διερευνούμε τον ρόλο της υπνικής άπνοιας.

Με ποια συμπτώματα εκδηλώνεται; 

Οι περισσότεροι ασθενείς μπορεί να αισθανθούν τον ακανόνιστο κτύπο της καρδιάς τους, ενώ σε άλλες περιπτώσεις αναφέρεται δύσπνοια, ζάλη ή μόνο εύκολη κόπωση. Δυστυχώς σε κάποιες περιπτώσεις, τα αρχικά συμπτώματα είναι ήπια και δεν ανησυχούν τον ασθενή. Υπάρχει δε, ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών στους οποίους τα συμπτώματα εμφανίζονται με αγνώστου ενάρξεως κολπική μαρμαρυγή, με την οποία έχουν εξοικειωθεί, οπότε και δεν τα αναφέρουν. 

Είναι επικίνδυνη εάν μείνει χωρίς θεραπεία, τι κινδύνους κρύβει;

Επειδή το αίμα στην καρδιά λιμνάζει, όταν αυτή μαρμαίρει (παγώνει), οι ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή έχουν διπλάσιο κίνδυνο θανάτου, τριπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής ανεπάρκειας και πενταπλάσιο κίνδυνο σοβαρού αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου.

Πως αντιμετωπίζεται; 

Πρώτον, χορηγούμε αντιπηκτικά στους ασθενείς που έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης εγκεφαλικού. Σε γενικές γραμμές, όσοι είναι >65 ετών ή εμφανίζουν άλλες καρδιακές παθήσεις οφείλουν να λαμβάνουν αντιπηκτικά φάρμακα. Παράλληλα, αποκαθιστούμε την φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς είτε με χορήγηση αντιαρρυθμικών φαρμάκων είτε πιο αποτελεσματικά, με την κατάλυση (ablation) κολπικής μαρμαρυγής.

Συμπερασματικά

Η πρώιμη διάγνωση κολπικής μαρμαρυγής είναι εφικτή με τη χρήση έξυπνων τεχνολογιών, που έχουν εγκριθεί για τον σκοπό αυτό ακριβώς και στόχο έχουν επακόλουθα την πρόληψη από αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και την βελτίωση της ποιότητας ζωής.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ:

  1. Lopez Perales CR, Van Spall HGC, Maeda S, Jimenez A, Laţcu DG, Milman A, Kirakoya-Samadoulougou F, Mamas MA, Muser D, Casado Arroyo R. Top of FormBottom of Form Mobile health applications for the detection of atrial fibrillation: a systematic review. Europace. 2020 Oct 12:euaa139. doi: 10.1093/europace/euaa139. 
  2. Hindricks G, Potpara T, Dagres N, Arbelo E, Bax JJ, Blomström-Lundqvist C, Boriani G, Castella M, Dan GA, Dilaveris PE, Fauchier L, Filippatos G, Kalman JM, La Meir M, Lane DA, Lebeau JP, Lettino M, Lip GYH, Pinto FJ, Thomas GN, Valgimigli M, Van Gelder IC, Van Putte BP, Watkins CL; ESC Scientific Document Group.  2020 ESC Guidelines for the diagnosis and management of atrial fibrillation developed in collaboration with the European Association of Cardio-Thoracic Surgery (EACTS) Eur Heart J. 2020 Aug 29:ehaa612. doi: 10.1093/eurheartj/ehaa612.