• H βιταμίνη D ουσιαστικά είναι μια ορμόνη, που επηρεάζει πολλά συστήματα του οργανισμού.
  • Τον τελευταίο χρόνο έχει αποδειχθεί σε πλειάδα μελετών, η σχέση της επάρκειας βιταμίνης D με την φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
  • Έχει αποδειχθεί ότι είναι υπεύθυνη και για άλλες διαταραχές που μπορεί να μας ταλαιπωρούν.
  • Μήπως ανήκετε και εσείς σε εκείνους που όταν πονάνε τα κόκκαλα τους το αποδίδουν στην υγρασία και τον νοτιά;

Σύμφωνα με έρευνες σε ελληνικό πληθυσμό, σχεδόν το 50% ανθρώπων κάθε ηλικίας παρουσιάζει έλλειψη στην βιταμίνη D, στην βιταμίνη που ονομάζεται και βιταμίνη του «ήλιου» και στην Ελλάδα μας περισσεύει!  Σε ακόμα νεότερη μελέτη που έγινε σε γυναίκες περιεμμηνοπαυσιακής ηλικίας που κατοικούν στην Αθήνα, έδειξε επίσης ότι τα επίπεδα βιταμίνης D ήταν ιδιαίτερα χαμηλά. Πως μπορείτε όμως να γνωρίζετε αν έχετε και εσείς έλλειψη στην βιταμίνη D;

Ο μόνος τρόπος είναι με μία απλή εξέταση αίματος. Σε αυτήν μπορεί να διαπιστωθεί αν τα επίπεδα της στο αίμα είναι χαμηλά και έτσι να γνωρίζετε αν ευθύνεται για αρκετά από τα πιο κοινά συμπτώματα που σας ταλαιπωρούν. 

Πόνοι στα κόκκαλα

Η βιταμίνη D είναι υπεύθυνη για την υποστήριξη της δομής των οστών. Ρυθμίζει τα επίπεδα ασβεστίου και φωσφόρου, τα απαραίτητα μικροστοιχεία για την διατήρηση ισχυρών οστών στον ανθρώπινο οργανισμό.

Ένας από τους σημαντικότερους ρόλους της είναι η βοήθεια στην απορρόφηση και διατήρηση των επιπέδων ασβεστίου στα οστά, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της σκληρότητας τους. Τα μειωμένα επίπεδα βιταμίνης D μπορεί να οδηγήσουν στην μείωση της οστικής πυκνότητας και την εμφάνιση οστεοπενίας, που ακολουθείται από συμπτώματα όπως ο πόνος στα κόκκαλα και τις αρθρώσεις. 

Μυική αδυναμία

Η βιταμίνη D υποστηρίζει και την φυσιολογική μυική λειτουργία. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο British Journal of Medicine, τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, σχετίζονται με την μυική αδυναμία. Η συσχέτιση αυτή παρατηρήθηκε αρχικά σε ηλικιωμένους, οι οποίοι δεν μπορούν να συνθέσουν βιταμίνη D στο δέρμα τους, ακόμα και αν εκτεθούν στην ηλιακή ακτινοβολία. 

Κακή ποιότητα ύπνου ή αϋπνία

Τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, πρόσφατα συσχετίσθηκαν και με την κακή ποιότητα ύπνου. Η πρώτη υπόθεση στηρίχθηκε στο γεγονός ότι άτομα που πάσχουν από υποπαραθυρεοειδισμό και ως εκ τούτου έχουν χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, αναφέρουν το συνεχές αίσθημα κόπωσης. Όταν λοιπόν σε επόμενες μελέτες έγινε προσπάθεια ευθείας συσχέτισης, φάνηκε ότι τα άτομα με χαμηλά επίπεδα της ζωτικής αυτής βιταμίνης είχαν λιγότερες ώρες και χειρότερη ποιότητα ύπνου. 

Κακή διάθεση ή κατάθλιψη

Υποδοχείς της βιταμίνης D εντοπίζονται σε κύτταρα μίας περιοχής του εγκεφάλου που σχετίζεται με την κατάθλιψη.

Σε Νορβηγική μελέτη φάνηκε ότι άτομα με χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D είχαν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν συμπτώματα κατάθλιψης. Η αναπλήρωση των επιπέδων, οδήγησε στην μείωση της έντασης των συμπτωμάτων.

Τα χαμηλά επίπεδα της βιταμίνης, φάνηκε ότι επηρέαζαν τα επίπεδα της σεροτονίνης στο εγκέφαλο. 

Αύξηση βάρους

Μπορεί να έχουμε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η αναπλήρωση των χαμηλών επιπέδων βιταμίνης D δεν εξυπηρετούν την ευκολότερη απώλεια βάρους, όμως φαίνεται ότι προάγει την αύξηση βάρους. Σε μελέτη σε ερευνητικό κέντρο υγείας στο Portland που αξιολόγησε γυναίκες με χαμηλά επίπεδα στην εν λόγω βιταμίνη, έδειξε ότι αύξησαν το βάρος τους σε αντίθεση με εκείνες που είχαν φυσιολογικά επίπεδα. 

Τι μπορείτε να όμως κάνετε;

Μόλις το 10% της βιταμίνης D προέρχεται από την διατροφή. Το υπόλοιπο 90% συντίθεται στο δέρμα κατά την έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. 

Μπορείτε  να λαμβάνετε κάποια ποσότητα καταναλώνοντας κρόκους αυγών, λιπαρά ψάρια, κόκκινο κρέας, μανιτάρια αλλά και εμπλουτισμένα τρόφιμα, όπως ορισμένες μαργαρίνες και δημητριακά πρωινού.

Για το υπόλοιπο 90% πρέπει να εκτίθεστε στον ήλιο με τρόπο που έρχεται σε αντίθεση με την προστασία της επιδερμίδας. Δηλαδή τις μεσημεριανές ώρες και χωρίς αντηλιακό, αφού γνωρίζουμε ότι μπλοκάρει την σύνθεση της. 

Σε πρώτη φάση μπορείτε να χρησιμοποιήσετε  και συμπληρώματα διατροφής, με σκοπό την γρηγορότερη αναπλήρωση των επιθυμητών επιπέδων στο αίμα και την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων που μπορεί να προκαλεί. Πάντοτε όμως με την συμβουλή του γιατρού σας.

Σύμφωνα με θέσεις επίσημων φορέων από διάφορα κράτη, η χρήση συμπληρωμάτων διατροφής βιταμίνης D θεωρείται σκόπιμη, κυρίως κατά τους χειμερινούς μήνες, από ανθρώπους όλων των ηλικιών, παιδιά, ενήλικες και ηλικιωμένους, αφού φυσικά παρατηρηθεί έλλειψη στις εξετάσεις αίματος.

Η μεγαλύτερη βιοδιαθεσιμότητα, δηλαδή βέλτιστη απορρόφηση και χρήση, παρατηρείται στην χρήση συμπληρωμάτων διατροφής που χορηγούνται με την μορφή ψεκασμού στην στοματική κοιλότητα.

Συμπερασματικά

Η έλλειψη βιταμίνης D είναι πολύ συχνή και μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον οργανισμό. Το πρόβλημα όμως μπορεί να αποκατασταθεί και μέσω της διατροφής, κυρίως όμως με συμπληρώματα διατροφής, που λαμβάνονται με  σύσταση του θεράποντος ιατρού.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ

The vitamin D paradox: high prevalence of deficiency in sunny Athens (Greece), A. Kyriakaki, E. Fragkoulis; Annals of Research Hospitals, June 2019

https://www.eurekalert.org/pub_releases/2018-05/esoe-lwa051718.php

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6021354/