• H  επίδραση της περιβαλλοντικής ρύπανσης στην υγεία, ερευνάται όλο και πιο έντονα από την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα.
  • Περιβαλλοντικοί ρύποι είναι χημικές ουσίες που παράγονται από την ανθρώπινη δραστηριότητα.
  • Μεγαλύτερη απειλή για την Δημόσια Υγεία θεωρούνται ουσίες γνωστές ως EDCs.  Είναι συνθετικά χημικά, που φαίνεται να εμπλέκονται με διάφορους τρόπους στην δράση των ορμονών μας.
  • Η παχυσαρκία αντιπροσωπεύει μια σημαντική ανησυχία για τη δημόσια υγεία επειδή αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο πολλαπλών χρόνιων ασθενειών.
  • Εκτός από την ανθυγιεινή διατροφή, τη φυσική αδράνεια και τη γενετική ευαισθησία, οι περιβαλλοντικοί ρύποι συμβάλλουν επίσης στην αυξανόμενη επικράτηση της επιδημίας παχυσαρκίας.

Ένα περιβαλλοντικό παχυσαρκιογόνο ορίζεται ως μία χημική ουσία που μπορεί να αλλάξει την ομοιόσταση των λιπιδίων, για να προωθήσει τη λιπογένεση και τη συσσώρευση λιπιδίων.

Από τις παχυσαρκιογόνες ουσίες, πιο απειλητικές θεωρούνται όσες διαταράσσουν το ενδοκρινικό σύστημα και είναι γνωστές ως EDCs.  Το EDC είναι  συνθετική χημική ουσία που μπορεί να επηρεάσει την ενδοκρινική λειτουργία και να προκαλέσει δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία.

Τα EDCs (ενδοκρινικοί διαταράκτες) παρεμβαίνουν στη φυσιολογική ρύθμιση του μεταβολισμού, στην ανάπτυξη και διατήρηση του λιπώδους ιστού, στην όρεξη, στο βάρος και στην ισορροπία ενέργειας.

Ένα διευρυνόμενο σύνολο επιστημονικών στοιχείων από μελέτες σε ζώα και επιδημιολογικές μελέτες σε ανθρώπους, έχουν αρχίσει να παρέχουν συνδέσεις μεταξύ της έκθεσης σε EDC και της παχυσαρκίας.

Παρά τη σημασία των περιβαλλοντικών παχυσαρκιογόνων στην παθογένεια των μεταβολικών ασθενειών, η συμβολή των συνθετικών ρυπαντών παραμένει σε μεγάλο βαθμό μη αναγνωρισμένη. Όμως διεθνείς οργανισμοί προτείνουν πλέον βιώσιμες στρατηγικές χημείας,  για την υπέρβαση της χημικής έκθεσης και την πρόληψη της παχυσαρκίας.

Οι ειδικοί μελετούν και σχεδιάζουν την ασφαλέστερη έκθεση σε παχυσαρκιογόνες χημικές ουσίες, μέσω της “πράσινης χημείας”. Απαιτείται ωστόσο μια συλλογική επιχείρηση για την αξιολόγηση της τοξικότητας των “ύποπτων” χημικών ουσιών,  χρησιμοποιώντας κατάλληλες πειραματικές μεθόδους, οι οποίες θα βοηθήσουν στην ανάπτυξη μιας νέας γενιάς εγγενώς ασφαλέστερων χημικών.

Γιαυτό προτείνονται τα εξής από τους ειδικούς επιστήμονες: 

  • Χρησιμοποιήστε καλλυντικά, λοσιόν και σαμπουάν που δεν περιέχουν parabens ή φθαλικές ενώσεις.
  • Αποθηκεύστε και θερμάνετε τα τρόφιμα σε γυαλί και όχι πλαστικό.
  • Αποφύγετε τα αντικολλητικά συνθετικά τηγάνια μαγειρέματος.
  • Αποφύγετε τα πλαστικά μπουκάλια νερού και αντ ‘αυτού προτιμήστε τα φίλτρα νερού για να πίνετε και να μαγειρεύετε.
  •  Μειώσετε τις πλαστικές συσκευασίες.
  •  Αποθηκεύστε το φαγητό σε γυάλινα βάζα όταν το πάτε σπίτι.
  •  Μεταφέρετε είδη παντοπωλείου σε υφασμάτινες σακούλες και επαναχρησιμοποιήστε τις,  αντί για πλαστικές σακούλες.
  • Αγοράστε ΚΥΡΙΩΣ  βιολογικά φρούτα και λαχανικά, που δεν περιέχουν υπολείμματα φυτοφαρμάκων.
  • Επιλέξτε ΕΠΙΣΗΜΑ βιολογικά κρέατα και γαλακτοκομικά προϊόντα.
  •  Αγοράστε φρέσκα ή κατεψυγμένα τρόφιμα και αποφύγετε τα κονσερβοποιημένα τρόφιμα με BPA.
  • Αποφύγετε ή ελαχιστοποιήστε τα τρόφιμα τυλιγμένα σε πλαστική μεμβράνη.
  •  Τρώτε ψάρια ανοιχτής θαλάσσης χαμηλής περιεκτικότητας σε υδράργυρο (σαρδέλες, γαύρος, ρέγγα, μπακαλιάρος, πέστροφα).
  •  Προσθέστε 2 κουταλιές της σούπας λιωμένους σπόρους λιναριού/ημέρα στο φαγητό.
  • Προσθέστε 2 κουταλιές της σούπας σκόνη φλοιού ψυλλίου ( ινδικό φυτό) την ημέρα σε νερό. Πιείτε 3-4 φλιτζάνια κόκκινο τσάι rooibos ή πράσινο τσάι.
  • Αυξήστε τα όσπρια, τα φρούτα, τα λαχανικά –ΑΠΟ ΚΑΘΑΡΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ.
  •  Τρώτε 3-4 μερίδες βιολογικών σταυρανθών λαχανικών ( κουνουπίδι, λάχανο, μπρόκολο, σέσκουλα, άγρια χόρτα)  την ημέρα.
  • Περιορίστε τους απλούς- επεξεργασμένους υδατάνθρακες, το λευκό αλεύρι και την ζάχαρη.

Συμπερασματικά

Με ενημέρωση και περισσότερη προσοχή σε αυτά που καταναλώνουμε, μπορούμε να αποφύγουμε τις συνθετικές χημικές ουσίες, που ενοχοποιούνται βάση μελετών, για παχυσαρκία.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ:

  1. Baillie-Hamilton PF. Chemical toxins: a hypothesis to explain the global obesity epidemic. The Journal of Alternative and Complementary Medicine. 2002;8(2):185–192.
  2. Diamanti-Kandarakis E, et al. Endocrine-disrupting chemicals: an endocrine society scientific statement. Endocrine Reviews. 2009;30(4):293–342. 
  3. Grün F, Blumberg B. Environmental obesogens: organotins and endocrine disruption via nuclear receptor signaling. Endocrinology. 2006;147(6, supplement):S50–S55.
  4. Tabb MM, Blumberg B. New modes of action for endocrine-disrupting chemicals. Molecular Endocrinology. 2006;20(3):475–482.
  5. Kelishadi R, Poursafa P, Jamshidi F. Role of environmental chemicals in obesity: a systematic review on the current evidence. J Environ Public Health. 2013;2013:896789.
  6. Grün F, Blumberg B. Perturbed nuclear receptor signaling by environmental obesogens as emerging factors in the obesity crisis. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders. 2007;8(2):161–171
  7. Agency of Toxic Substances and Disease Registry. https://www.atsdr.cdc.gov Accessed Jan 15, 2021.