• Καταγράφονται διεθνώς και στην χώρα μας αρκετά περιστατικά νέων και υγιών ανθρώπων, που εισάγονται σε ΜΕΘ λόγω επιπλοκών στην covid-19.
  • Ομάδες ερευνητών σε παγκόσμιο επίπεδο μελετούν τα περιστατικά για να δώσουν απαντήσεις για το φαινόμενο.
  • Μεγάλη ομάδα ερευνητών από ΗΠΑ και Γαλλία, προσπάθησαν να ανιχνεύσουν “‘ένοχα” γονίδια.
  • Εντοπίστηκαν 5 γονίδια που μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρή λοίμωξη, όταν ενεργοποιηθούν.
  • Η σωστή διατροφή και η άσκηση μπορούν να μειώσουν την οξείδωση του οργανισμού και να βάλουν φρένο στην ενεργοποίηση και έκφραση των συγκεκριμένων γονιδίων.

Στην προσπάθεια κατανόησης του φαινομένου της νοσηλείας σε μονάδες εντατικής νοσηλείας νέων και υγιών κατά τεκμήριο ατόμων από COVID-19, μια μεγάλη ομάδα ερευνητών από ΗΠΑ και Γαλλία,  προσπάθησαν να ανιχνεύσουν “ένοχα” γονίδια που ωθούν τους ασθενείς αυτούς σε σοβαρή λοίμωξη covid-19. Η σπουδαία αυτή μελέτη δημοσιεύθηκε στο μεγάλο επιστημονικό περιοδικό SCIENCE , 26/10/2021.

Σε μια σειρά νεαρών, κατά τα άλλα υγιών, ασθενών με COVID-19, εξετάσθηκε το τοπίο των βιολογικών διαταραχών in vivo μέσα από τα μάτια της συνθετικής ή πολύ-ομικης (MULTI-OMICS) βιολογικής προσέγγισης, σε συνδυασμό με τεχνητή νοημοσύνη όπου μια υπογραφή κυρίως ενός μοναδικού γονιδίου, διαφοροποιεί τους προς εντατική ασθενείς, από τους μη.

Προσδιορίσθηκε περαιτέρω αυτός ο  γονιδιακός τόπος ADAM9 ως “ένοχο”-γονίδιο της σοβαρότητας της νόσου. 

Η σειρά των ασθενών περιελάμβανε 47 «σοβαρές περιπτώσεις» (στη μονάδα εντατικής θεραπείας υπό μηχανικό αερισμό) και 25 «μη σοβαρές» (σε θάλαμο μη εντατικής θεραπείας) ασθενείς με COVID-19 και 22 υγιή άτομα.

Οι αναλύσεις περιελάμβαναν αλληλούχιση ολόκληρου του γονιδιώματος, αλληλουχία RNA ολικού αίματος, πρωτεομική ανάλυση μονοπύρηνων κυττάρων αίματος, προφίλ κυτταροκινών . Μέσω μηχανικής μάθησης, βαθιάς μάθησης, κβαντικής ανάλυσης και δομικής αιτιακής μοντελοποίησης, οι ερευνητές κατέληξαν σε αποτελέσματα:

Οι ασθενείς με σοβαρή COVID-19 χαρακτηρίστηκαν από επιδεινούμενη φλεγμονή, διαταραγμένα ανοσοκύτταρα, αυξημένη πήξη και ιική κυτταρική βιολογία. Μεταξύ διαφορετικών εκφρασμένων γονίδιων, παρατηρήθηκε ανοδική ρύθμιση της μεταλλοπρωτεάσης, πρωτεΐνης του γονιδίου ADAM9.

Ιn vitro, είχε ήδη διαπιστωθεί ότι το γονίδιο ADAM9 επηρεάζει δραματικά την πρόσληψη ή την αναπαραγωγή του ιού και διαχρονικά η προς τα άνω ή κάτω ρύθμισή του, σχετίζεται με πολλές δράσεις και νόσους, όπως κακοήθειες συμπαγών οργάνων, στον ανθρώπινο οργανισμό.

Αυτή η γονιδιακή υπογραφή επικυρώθηκε από μια δεύτερη ανεξάρτητη σειρά 81 ασθενών σε σοβαρή κατάσταση και 73 που ανάρρωσαν από COVID-19 και επιβεβαιώθηκαν περαιτέρω σε μεταγραφικό και πρωτεωμικό επίπεδο.

Χρησιμοποιώντας αρχικά τα κορυφαία σχηματισμένα 600 χαρακτηριστικά γονιδιακής έκφρασης για τη δομική αιτιακή μοντελοποίηση, σχηματίσθηκε  ένα δίκτυο γονιδίων που αποκάλυψε πέντε “ένοχα” γονίδια τα : RAB10, MCEMP1, MS4A4A, GCLM και ADAM9.

Εν συντομία:

  • Η RAB10 (πρωτεΐνη Rab-10) είναι μια πρωτεΐνη που εμπλέκεται στην είσοδο του SarsCov-2 στα αναπνευστικά επιθηλιακά κύτταρα.
  • Η MCEMP1 είναι μια πρωτεΐνη μεμβράνης που σχετίζεται ειδικά με τα ιστιοκύτταρα του πνεύμονα  Η έκφραση αυτής της πρωτεΐνης έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τη ΦΛΕΓΜΟΝΗ.
  • Το MS4A4A  είναι ένας επιφανειακός δείκτης για τα μακροφάγα κύτταρα που μεσολαβεί στις ανοσολογικές αποκρίσεις, στην κάθαρση του παθογόνου ιού ,της πόλωσης των μακροφάγων και της φλεγμονής των πνευμόνων.
  • Το GCLM είναι το πρώτο ένζυμο που περιορίζει τον ρυθμό της σύνθεσης της γλουταθειόνης και έχει συνδεθεί με σοβαρό covid-19.
  • Αν και αυτά τα τέσσερα γονίδια είναι όλα καλά υποψήφια οδηγά γονίδια που μπορούν εν μέρει τουλάχιστον να εξηγήσουν τη σοβαρότητα της νόσου, οι ερευνητές εστίασαν την προσοχή τους στο ADAM9, το οποίο αντιπροσώπευε, το πιο πολλά υποσχόμενο οδηγό γονίδιο.

Η επιβεβαιωμένη προς τα άνω ρύθμιση(up-regulation/ ενεργοποίηση) του ADAM9 σε ασθενείς εντατικής, συνδέθηκε με την ενεργοποίηση του ADAM9 στα ουδετερόφιλα κύτταρα  με αυξημένη δραστηριότητα μεταλλοπρωτεάσης σε αυτούς τους ίδιους ασθενείς και η επικύρωσή από την δεύτερη μελέτη, αποτελούν ισχυρά επιχειρήματα που υποστηρίζουν τη στόχευση αυτής της πρωτεΐνης, ως πιθανής θεραπευτικής στρατηγικής για τη θεραπεία ή την πρόληψη του σοβαρού COVID-19.

Το ADAM9 δοκιμάζεται επί του παρόντος ως στόχος συζευγμένης θεραπείας αντισώματος-φαρμάκου για συμπαγείς καρκινικούς όγκους. Μια στρατηγική χρησιμοποιεί αντισώματα αποκλεισμού ADAM9, με σκοπό την προς τα κάτω ρύθμιση του(σίγαση γονιδίου).

Εναλλακτικά, θα μπορούσαν να επιδιωχθούν άλλοι θεραπευτικοί παράγοντες για τη μείωση της συγκέντρωσης ή της δραστικότητας του ADAM9,  όπως είναι οι πολυφαινόλες η φλαβονόλες, δλδ αντιοξειδωτικές ουσίες που βρίσκουμε και σε τροφές.

Αυτό είχε προσδιορισθεί από προηγουμένη προ έτους μελέτη ανασκόπησης στο περιοδικό International Journal of molecular sciences με τιτλο: An Overview of ADAM9: Structure, Activation, and Regulation in Human Diseases.

Η μελέτη είχε αρκετούς περιορισμούς. Κυρίως απαιτεί την διενέργεια μεγαλύτερης διπλής τυφλής μελέτης, για την οριστικοποίηση των συμπερασμάτων.

Συμπερασματικά

Υπάρχουν όπως δείχνουν οι μελέτες, γενετικοί λόγοι δλδ “ένοχα γονίδια”, για να εισαχθεί ένας νέος και υγιής σε ΜΕΘ-COVID. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι όποιος έχει επιβαρυμένο γενετικό προφίλ, θα νοσήσει σοβαρά. Εξαρτάται και από το περιβάλλον. Η Μεσογειακή Διατροφή, η άσκηση και η διακοπή καπνίσματος, μπορούν να βοηθήσουν αποτελεσματικά στην μη ενεργοποίηση και έκφραση των γονιδίων αυτών.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ:

  • Cancer Res 2006 Oct 1; 66(19):9519-26. Doi : 10.1158/0008-5472.CAN-05-4375.