• Καταγράφεται έξαρση αναπνευστικών ιώσεων τόσο σε παιδιά όσο και σε ενηλίκους.
  • Είναι πιθανόν, σύμφωνα με τους επιστήμονες, να υπάρξει ταυτόχρονη λοίμωξη με covid-19, γρίπη και άλλες ιώσεις.
  • Επίσης ήδη καταγράφονται σε παιδιά και ενηλίκους, διαδοχικές αλλεπάλληλες λοιμώξεις, με έντονα συμπτώματα και επιπλοκές.
  • Το εμβόλιο, η καλή διατροφή , ο σωστός ύπνος και η άσκηση μπορούν να τονώσουν το αμυντικό μας σύστημα, ακόμη και στην περίπτωση συν-λοίμωξης δύο ιών.

Είναι γνωστό ότι τα μέτρα φυσικής αποστασιοποίησης που χρησιμοποιήθηκαν για τον περιορισμό της COVID-19, ήταν πιο αποτελεσματικά στη μείωση της εξάπλωσης όλων των ιογενών λοιμώξεων συμπεριλαμβανομένης και της γρίπης. 

Αλλά όταν οι συνθήκες επιτρέψουν την επιστροφή της γρίπης, είναι πιθανόν να επηρεάσει περισσότερους ανθρώπους από ότι τα χρόνια πριν από την COVID-19 και να προκαλέσει περισσότερους θανάτους από ότι συνήθως.

Υφίσταται αιτιολογία γι’ αυτό όπως εκτίθεται παρακάτω:

Κατά κάποιο τρόπο, οι ανοσολογικές αντιδράσεις απέναντι στην COVID και την γρίπη είναι οι παρόμοιες. Μια σχετικά πρόσφατη λοίμωξη ή ο εμβολιασμός παρέχει καλή προστασία από επακόλουθη λοίμωξη, αλλά σύντομα αυτή η προστασία αρχίζει να εξασθενεί. 

Οι επαναλοιμώξεις είναι γενικά ασυμπτωματικές ή σχετικά ήπιες , αλλά όσο μεγαλύτερη είναι η χρονική απόσταση μεταξύ της ανοσοποίησης και της επαναλοίμωξης, τόσο πιο σοβαρά είναι τα ζητήματα.

Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές όταν εξετάζουμε πώς επηρεάζει η γρίπη τους ανθρώπους που ζουν σε απομακρυσμένα νησιά. Επειδή μπορούν να μείνουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς να εκτεθούν στη γρίπη, όταν νοσήσουν, τα ποσοστά θνησιμότητάς τους είναι υψηλότερα. Μια μελέτη που εξέτασε άτομα που ζούσαν στο Tristan da Cunha, μια ομάδα απομονωμένων νησιών του νότιου Ατλαντικού, έδειξε ότι με μόλις λίγα χρόνια διαφορά από την έκθεση στη γρίπη,  αυξάνεται κατακόρυφα ο κίνδυνος της νόσου.

Επομένως, η ανησυχία είναι ότι, μετά τα μέτρα ελέγχου κατά της COVID που περιόρισαν σχεδόν πλήρως την έκθεση των ανθρώπων στη γρίπη τους τελευταίους 18 μήνες, η φυσική ανοσία αναμένεται να έχει μειωθεί στον πληθυσμό.

Συνεπώς, όταν επανέλθει η γρίπη, μπορεί να επηρεάσει περισσότερους ανθρώπους και να προκαλέσει πιο σοβαρή νόσο από αυτή που θα βλέπαμε κανονικά μετά από μια τυπική περίοδο γρίπης. Το ίδιο πιθανότατα ισχύει και για άλλους ιούς του αναπνευστικού.

Προς το παρόν, τα ποσοστά γρίπης είναι ακόμα αρκετά χαμηλά, αλλά αυτό θα μπορούσε να αλλάξει γρήγορα εάν ο ιός αρχίσει να εξαπλώνεται και φυσικά να μεταλλάσσεται.

Αν και η «ανταγωνιστική παρέμβαση» μεταξύ των αναπνευστικών ιών είναι πιθανή, η συν-κυκλοφορία ενδημικών αναπνευστικών ιών είναι επίσης πιθανή αυτόν τον χειμώνα.

Συν-λοιμώξεις με τον SARS-CoV-2 και άλλους ιούς του αναπνευστικού αναμένεται να συμβούν, με τη δυνατότητα να ασκήσουν πιέσεις στις υπηρεσίες περίθαλψης.

Με βάση περιορισμένες μελέτες από ζώα και κλινικά δεδομένα, υπάρχει ρεαλιστική πιθανότητα η ταυτόχρονη λοίμωξη με SARS-CoV-2 και γρίπη, να προκαλέσει αυξημένη σοβαρότητα της νόσου, από ότι θα αναμενόταν εάν ο ιός της γρίπης και ο SARS-CoV-2 δρούσαν ανεξάρτητα.

Δεδομένα παρατήρησης από το πρώτο κύμα στο Ηνωμένο Βασίλειο δείχνουν ότι ασθενείς νοσοκομείων με διπλή λοίμωξη από SARS-CoV-2 και ιό της γρίπης, είχαν παρατεταμένη διάρκεια νοσηλείας. Οι ασθενείς αυτοί είχαν περισσότερο από διπλάσιο χρόνο παραμονής στο νοσοκομείο, από εκείνους που βρέθηκαν αρνητικοί στη γρίπη.

Λόγω της πιθανότητας η συν-λοίμωξη να αυξήσει τη σοβαρότητα της νόσου και τα άσχημα αποτελέσματα της κυρίως σε ευάλωτες ομάδες, θα χρειαστεί να γίνει διάκριση της ιογενούς αιτιολογίας προκειμένου να προσφερθούν κατάλληλα μέτρα πρόληψης και ελέγχου της λοίμωξης, επιτρέποντας την απομόνωση και την προοπτική ομαδοποίηση ασθενών με λοίμωξη από ιό (αυτό ισχύει για νοσοκομεία αλλά και χώρους φροντίδας στο σπίτι).

Επίσης λόγω των διαθέσιμων θεραπευτικών στρατηγικών για τον COVID-19  οι οποίες δεν ενδείκνυνται για άλλες ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού, υπάρχει κλινική ανάγκη διάκρισης της αιτιολογίας, σε ασθενείς που ζητούν ιατρική βοήθεια . Επειδή όμως τα κλινικά συμπτώματα αλληλεπικαλύπτονται στις λοιμώξεις από ιούς του αναπνευστικού και δεν είναι δυνατόν να γίνει αξιόπιστη διάκριση του αιτιολογικού ιού με βάση μόνο τα χαρακτηριστικά του ασθενούς ή την κλινική εικόνα, ιδιαίτερα σε εμβολιασμένα άτομα των οποίων η κλινική εικόνα μπορεί να είναι άτυπη, απαιτούνται άμεσες και γρήγορες εργαστηριακές εξετάσεις για τη διαπίστωση της διάγνωσης. 

Αδημοσίευτη μοντελοποίηση της δραστηριότητας της γρίπης έχει αναληφθεί από το Πανεπιστήμιο του Warwick και έδειξε ότι η περίοδος γρίπης 2021-2022 στο Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να είναι έως και 50% μεγαλύτερη από ό,τι συνήθως, όπως  επίσης είναι πιθανό η εποχή της γρίπης να ξεκινήσει νωρίτερα από το συνηθισμένο. 

Η εμπειρία από την Αυστραλία και τη Νότια Αφρική το 2020 έδειξε αύξηση του RSV( Αναπνευστικού Συγκυτιακού Ιού)  το καλοκαίρι, μετά από έναν χειμώνα χωρίς RSV σε lockdown. Στη συνέχεια, αυτό διαμορφώθηκε για το Ηνωμένο Βασίλειο τον Μάιο, το οποίο υπολόγισε αύξηση 20-50 % – απ ότι συνήθως-,  στις περιπτώσεις που απαιτούν νοσηλεία, από τις αρχές του φθινοπώρου.

Η χαλάρωση των κοινωνικών περιορισμών το καλοκαίρι του 2021 οδήγησε σε αύξηση των αναπνευστικών ιογενών λοιμώξεων με αλλοιωμένη εποχικότητα (παραγρίπη και ρινοϊός), σημειώνοντας ότι ο RSV υπήρξε κύρια αιτία βρογχιολίτιδας και νοσηλείας μικρών παιδιών.

Μια περίοδος RSV μεγαλύτερη από την κανονική είναι πιθανή αυτόν τον χειμώνα, καθώς η επιδημιολογία του αναπνευστικού συγκυτιακού ιού διέπεται από την φυσικά επίκτητη ανοσία (όχι εμβολιασμό) και πρότυπα επαφής στα παιδιά (τα οποία τώρα έχουν επιστρέψει στα φυσιολογικά επίπεδα).

Αντιμετώπιση συν-λοιμώξεων

Τα αντιιϊκά φάρμακα για τη γρίπη μπορεί να διαδραματίσουν ρόλο στον μετριασμό της επιβάρυνσης της γρίπης. Η τρέχουσα πολιτική για τη χρήση των αντιιϊκών για τη γρίπη θα πρέπει να επανεξεταστεί, δεδομένης της μοναδικής επιδημιολογικής κατάστασης που μπορεί να προκύψει αυτόν τον χειμώνα.

Όπως συμβαίνει με πολλές άλλες σοβαρές ιογενείς πνευμονίες, το COVID-19 μπορεί να συσχετιστεί με δευτερογενή βακτηριακή πνευμονία από 30-50% των θανατηφόρων περιπτώσεων.

Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού σε ανθρώπους (και ζώα) μπορούν να δράσουν συνεργικά είτε σε σειρά είτε ταυτόχρονα (συν-λοίμωξη). Μια αρχική λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει αυξημένο κίνδυνο ή σοβαρότητα επακόλουθης λοίμωξης με διαφορετικό παθογόνο π.χ. προηγούμενη γρίπη οδηγεί σε ενισχυμένη πνευμονιοκοκκική νόσο. Οι συν-λοιμώξεις μπορεί να ενισχύσουν τη σοβαρότητα της νόσου. 

Τα υπάρχοντα εμβόλια γρίπης μειώνουν τόσο τον κίνδυνο μόλυνσης όσο και σοβαρών νοσήσεων. Αλλά δεν είναι τόσο αποτελεσματικά ως κλασικής τεχνολογίας όσο τα τρέχοντα εμβόλια τεχνολογίας  mRNA για την COVID. Επιπλέον, το πόσο καλά λειτουργούν ποικίλλει κάθε χρόνο. Οι ιοί της γρίπης μεταλλάσσονται γρήγορα.

Τα προτεινόμενα εμβόλια που δημιουργήθηκαν ξεχωριστά για τους χειμώνες του βόρειου και του νότιου ημισφαιρίου- γίνονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο οποίος αξιολογεί τα στελέχη που κυκλοφορούσαν πριν. Αλλά με τα κρούσματα της γρίπης να είναι τόσο χαμηλά τους τελευταίους 18 μήνες, η πρόβλεψη για τους ιούς που θα κυριαρχήσουν αυτό το χειμώνα είναι πιο δύσκολη. 

Συμπερασματικά

Για όλους τους παραπάνω λόγους συστήνεται ανεπιφύλακτα ενισχυμένη εκστρατεία εμβολιασμού γρίπης και covid-19 για τη στόχευση ευάλωτων ομάδων, όσον αφορά στον μετριασμό του κινδύνου από συν-λοιμώξεις, για τον χειμώνα 2021/2022.

Συστήνεται τέλος στα άτομα με συμπτωματικές λοιμώξεις του αναπνευστικού γενικά να αυτοαπομονώνονται, ακόμα κι αν λάβουν αρνητικό αποτέλεσμα δοκιμής για SARS-CoV-2, καθώς αυτό θα μειώσει τη μετάδοση του αναπνευστικού ιού και ενδεχομένως την κοινωνική επιβάρυνση και ακόμη περισσότερο την πίεση στα συστήματα υγείας.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ:

  1. https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1027606/S1396 NERVTAG Respiratory infections their interactions with SARS CoV-2 and implications for winter 2021-2022 20 September 2021.pdf1.
  2. https://www.who.int/flu/season
  3. https://www.medscape.com/index/list_1102_0