• Οι δικές μας καλές και κακές συνήθειες επηρεάζουν τα παιδιά, τα εγγόνια και τα τρισέγγονα μας!
  • Πολλές ερευνητικές ομάδες ανά τον κόσμο, έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα, ότι συγκεκριμένες συνήθειες μας, όπως για παράδειγμα το να τρώμε ψάρια ή να καπνίζουμε, επηρεάζουν τους απογόνους μας.
  • Η επίδραση ουσιών που λαμβάνουμε, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, μπορεί να είναι διαχρονική και να περνά από γενιά σε γενιά.
  • Νέα μελέτη δείχνει ότι το κάπνισμα μπορεί να σχετίζεται με αυξημένο σωματικό λίπος στα παιδιά και στα εγγόνια μας.
  • Επιγενετική είναι η μελέτη των κληρονομικών αλλαγών στην έκφραση των γονιδίων μας, χωρίς όμως να αλλάζει το DNA. Τέτοιες αλλαγές μπορεί να συμβαίνουν στο σώμα μας εξαιτίας εξωτερικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

Ηέρευνα που δημοσιεύθηκε προσφάτως στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό NATURE Scientific Reports δείχνει ότι η έκθεση  (exposome) σε συγκεκριμένες ουσίες, μπορεί να οδηγήσει σε μεταβολές, οι οποίες στη συνέχεια κληρονομούνται επιγενετικά στις επόμενες γενιές.

Ωστόσο, οι Βρετανοί ερευνητές αναγνωρίζουν ότι απαιτείται πολύ περισσότερη έρευνα, προκειμένου τα ευρήματά να επιβεβαιωθούν, αλλά και να γίνει περισσότερο κατανοητός ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί αυτή τη διαδικασία.

Οι ερευνητές, έχουν καταφέρει να εντοπίσουν την πιθανή σύνδεση, εξαιτίας των λεπτομερών και εις βάθος διαγενεακών δεδομένων που τους παρέχει η μελέτη του Πανεπιστημίου Bristol και ανήκει στα ευρήματα τα οποία οι επιστήμονες που ξεκίνησαν τη μελέτη το 1991, δεν περίμεναν ότι θα εμφανίζονταν.

Η επικεφαλής της μελέτης, που ξεκίνησε την έρευνα για τα παιδιά των ‘90s–, ξεκίνησε μελετώντας 14.000 εγκύους γυναίκες και πλέον μελετά τα παιδιά και τα εγγόνια τους.

Τα ευρήματα της μελέτης μέσα στον χρόνο

Τα ευρήματα της μελέτης περιλαμβάνουν τη διαπίστωση πριν 20 χρόνια, ότι οι γυναίκες που καταναλώνουν λιπαρά ψάρια κατά την κύηση, ακόμη και μόνο μια φορά ανά δύο εβδομάδες, γεννούν παιδιά με καλύτερη όραση.

Ακόμη, εντοπίστηκε σύνδεση μεταξύ των αλλεργιών στους ξηρούς καρπούς και των ενυδατικών κρεμών με έλαια ξηρών καρπών.

Αυτό το γεγονός υπενθυμίζει την  ολλανδική μελέτη γεννήσεων λιμού που δημιουργήθηκε για να διερευνήσει τις επιπτώσεις του οξέος μητρικού υποσιτισμού του ολλανδικού λιμού 1944-1945, κατά τα συγκεκριμένα στάδια της κύησης στην μετέπειτα υγεία, με ιδιαίτερη έμφαση στις χρόνιες καρδιαγγειακές και μεταβολικές ασθένειες, τη γήρανση και την ψυχική υγεία. Η σειρά ανιχνεύεται και μελετάται από το 1994, όταν ξεκίνησε η πρώτη συλλογή δεδομένων και έως τώρα έχει αποδείξει ότι η προγεννητική έκθεση στην πείνα, έχει μόνιμες συνέπειες για την υγεία στη μετέπειτα ζωή.

Για την ως άνω αρχική μελέτη από το πανεπιστήμιο BRISTOL, οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα που αφορούσαν στο κάπνισμα των παππούδων και των προπαππούδων των συμμετεχόντων. 

Φάνηκε λοιπόν στην μελέτη, ότι αν ο παππούς είχε αρχίσει το τσιγάρο πριν τα 13 του χρόνια, τότε το σωματικό λίπος στις εγγονές του και τρισεγγονές του είναι αυξημένο. Δεν εντόπισαν αντίστοιχη επίδραση στους άνδρες απογόνους.

Δεν μπορούσαν να εξετάσουν πώς επιδρά το κάπνισμα των γιαγιάδων και των προγιαγιάδων, επειδή εκείνες που κάπνιζαν ήταν ελάχιστες, όμως πίστευαν πως θα μπορούσαν να έχουν αξιόπιστα δεδομένα για την αρσενική πλευρά της οικογένειας, καθώς το πιθανότερο είναι ότι οι άνδρες θα καυχιόνταν για το πόσο νέοι ήταν όταν έκαναν το πρώτο τους τσιγάρο.

Προηγούμενη έρευνα είχε διαπιστώσει ότι όταν ο πατέρας ήταν καπνιστής ήδη πριν από την περίοδο της εφηβείας του, τότε οι γιοι του – αλλά όχι οι κόρες του – θα είχαν περισσότερο σωματικό λίπος από το αναμενόμενο.

Η κύρια ερευνήτρια εξήγησε ότι υπάρχουν δυο σημαντικά αποτελέσματα από την έρευνα:

Πρώτον, ότι πριν την εφηβεία, η έκθεση ενός αγοριού σε συγκεκριμένες ουσίες μπορεί να έχει επιπτώσεις και στις γενιές που θα τον ακολουθήσουν.

Δεύτερον, ένας από τους λόγους που τα παιδιά γίνονται υπέρβαρα, μπορεί να μην σχετίζεται τόσο με τη διατροφή και την άσκηση, αλλά με τον τρόπο ζωής των προγόνων τους ή την παρουσία σχετικών επιγενετικών παραγόντων στη διάρκεια των ετών.

Σημείωσε επίσης ότι τα πειράματα σε ζώα έχουν δείξει ότι η έκθεση των αρσενικών σε συγκεκριμένα χημικά πριν την αναπαραγωγή, μπορεί να επηρεάσει τους απογόνους, αλλά έχουν εκφραστεί αμφιβολίες για το κατά πόσον αντίστοιχα φαινόμενα παίζουν ρόλο στους ανθρώπους.

Όπως τονίζει η ερευνητική ομάδα, αν αυτές οι συνδέσεις επιβεβαιωθούν και από άλλες μελέτες, θα είναι μια έρευνα από τις πρώτες σε ανθρώπους με δεδομένα κατάλληλα για να αρχίσουμε να εξετάζουμε αυτές τις συνδέσεις και να διαπιστώσουμε την προέλευση δυνητικά σημαντικών διαγενεακών επιγενετικών σχέσεων.

Επιγενετική είναι η μελέτη των κληρονομικών αλλαγών στην έκφραση των γονιδίων μας ( φαινότυπος), χωρίς όμως να αλλάζει το DNA. Τέτοιες αλλαγές μπορεί να συμβαίνουν στο σώμα μας εξαιτίας εξωτερικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

Η νέα βρετανική μελέτη αποδεικνύει την πιθανότητα κληρονομήσιμων «επι-μεταλλάξεων», που συμβάλλουν στην κληρονομήσιμη φαινοτυπική παραλλαγή.

Πρόσφατη εργασία δημοσιευμένη στο έγκριτο περιοδικό NATURE επίσης , ρίχνει φως τόσο στα σήματα που στηρίζουν αυτές τις επι-μεταλλάξεις, συμπεριλαμβανομένης της μεθυλίωσης του DNA, των τροποποιήσεων της ιστόνης (προστατευτικής πρωτεΐνης των χρωμοσωμάτων) και των μη κωδικοποιητικών RNAs, όσο και στους μηχανισμούς με τους οποίους μεταδίδονται στις επόμενες  γενεές σε μοριακό επίπεδο.

Αυτοί οι μηχανισμοί μπορεί να διαφέρουν πολύ μεταξύ των ειδών και έχουν πιο περιορισμένη επίδραση στα θηλαστικά παρά στα φυτά και σε άλλα είδη ζώων. Παρόλα αυτά, αναδύονται κοινές αρχές, με τη μετάδοση να πραγματοποιείται, είτε μέσω μηχανισμών άμεσης αναπαραγωγής είτε μέσω έμμεσης ανακατασκευής του σήματος στις επόμενες γενιές.

Καθώς αυτές οι διαδικασίες γίνονται σαφέστερες, συνεχίζουμε να βελτιώνουμε την κατανόησή μας για τα διακριτικά χαρακτηριστικά και τη σχετική συμβολή της αλληλουχίας DNA και της επιγενετικής παραλλαγής, στις κληρονομικές διαφορές στον φαινότυπο.

Συμπερασματικά

Ο δικός μας τρόπος διατροφής και ζωής, φαίνεται να επηρεάζει και τους δείκτες υγείας των απογόνων μας, μέχρι και 3ης γενιάς, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΠΟ:

  1. https://www.nature.com/articles/s41598-021-04504-0.pdf
  2. https://bmjopen.bmj.com/content/bmjopen,2021/11/3/e042078.full.pdf
  3. https://www.nature.com/articles/s41576-021-00438-5